Kiedy odpowiadamy za długi współmałżonka?

Zagłosuj

Wchodząc w związek małżeński, podejmujemy decyzję o wspólnym życiu i prowadzeniu gospodarstwa domowego. Zdarza się jednak, że w ciągu naszego małżeństwa musimy zmierzyć się z kłopotami finansowymi. Niekiedy jest to wynikiem tego, że jedno z małżonków zdecyduje się na wzięcie kredytu bez wiedzy drugiego współmałżonka lub firma jednego z nich zacznie przynosić poważne straty. Czy w takim przypadku jedno z małżonków musi odpowiadać za długi małżonka powstałe w wyniku decyzji drugiego z nich? To zależy to tego, jaki jest stan prawny naszego związku.

Co oznacza wspólnota majątkowa w przypadku długu małżonka?

Najczęściej młoda para po ślubie tworzy wspólnotę majątkową. Jest to standardowe rozwiązanie, które jest ustanawiane automatycznie, o ile małżonkowie nie podpiszą innych umów dotyczących ich majątku. Wspólnota majątkowa oznacza, że w dniu zawarcia związku małżeńskiego, para zaczyna dysponować wspólnym majątkiem i go zarazem budować.

W praktyce wygląda to w ten sposób, że w przypadku małżeństw mamy do czynienia z majątkiem wspólnym, majątkiem męża oraz majątkiem żony. Te dwa ostatnie rodzaje majątku dotyczą osobistych majątków, które każde z nich zgromadziło jeszcze przed ślubem i które w dalszym ciągu pozostają do jego dyspozycji. Jednak tym, co interesuje nas najbardziej, jest to, że nawet jeśli posiadamy wspólność majątkową, nie zawsze musimy odpowiadać za długi zrobione przez współmałżonka.

Jeśli nasz współmałżonek zaciągnął kredyt bez naszej wiedzy, my nie będziemy za niego odpowiadać w ramach własnego majątku. Poza tym również środki, które stanowią wspólny majątek małżonków, nie mogą zostać w całości przekazane na poczet spłaty powstałego zadłużenia. Nasz małżonek-dłużnik, za powstałe bez naszej wiedzy długi, odpowiada przede wszystkim własnym majątkiem, który może pochodzić na przykład z uzyskiwanych przez niego dochodów.

Zaciągnięty kredyt lub pożyczka a współmałżonek o nich wie

Nieco inaczej wygląda sytuacja, w której wiedzieliśmy o tym, że nasz współmałżonek bierze kredyt czy pożyczkę. Wówczas, to na nas przechodzi częściowa odpowiedzialność za powstałe zobowiązanie w przypadku, gdy drugie z małżonków nie będzie w stanie go spłacać. Ta częściowa odpowiedzialność oznacza, że nasza środki na spłatę długu mogą pochodzić z naszego majątku wspólnego, ale już nie z naszego majątku osobistego. Poza tym to po stronie banku leży kwestia udowodnienia, że wiedzieliśmy o tym, że nasz małżonek sięga po kredyt.

W polskim prawie nie istnieją przepisy, które określałyby wysokość kredytu, do zaciągnięcia którego potrzebna jest zgoda współmałżonka. Kodeks cywilny przewiduje, że każde ze współmałżonków może samodzielnie podejmować decyzje finansowe w budżecie domowym.

Oznacza to, że jeśli nie wiedzieliśmy o kredycie zaciągniętym przez współmałżonka, to komornik próbujący zająć środki ze wspólnego majątku lub naszego majątku osobistego, łamie prawo. Natomiast jeśli wiedzieliśmy o zobowiązaniu małżonka, to komornik może sięgnąć wprawdzie po nasz majątek wspólny, ale nie nasz majątek osobisty.

Pamiętajmy również o tym, że bank nie może prawnie udzielić nam informacji na temat kredytu, który ewentualnie zaciągnął nasz współmałżonek. I to bez względu na to, czy został on uzyskany za naszą zgodą, czy też bez niej. Wynika to z ustawy o RODO, która ma za zadanie chronienie danych osobowych. W praktyce oznacza to, że jeśli jedno z małżonków zdecydowało się na kredyt, to w momencie, gdy druga strona dowiaduje się o tym, nie może domagać się od banku informacji np. o wielkości zadłużenia.

Wspólne prowadzenie firmy

Jeśli dług związany jest z prowadzoną przez jednego ze współmałżonków firmą, to w ramach spłaty długu mogą zostać zajęte przedmioty należące do przedsiębiorstwa. Natomiast w przypadku sprzętów kupowanych wspólnie, takich jak samochód czy sprzęt rtv, nie będzie możliwości ich zabrania na spłatę długu.

Kiedy małżonek odpowiada za niespłacone długi?

Małżeństwo wspólnie odpowiada również za długi, które powstały w celu zaspokojenia potrzeb indywidualnych członków rodziny. Chodzi tu o takie potrzeby jak jedzenie, ubranie, opłaty za mieszkanie, zdrowie, wychowywanie dzieci, koszty mediów czyli energia elektryczna, gaz, woda, naprawy urządzeń domowych itp.

Wyżej wymienione potrzeby zostały uznane za potrzeby specjalne. Stanowią one wyjątek, który polega na tym, że współmałżonkowie razem odpowiadają za długi powstałe w wyniku ich zaspokojenia, nawet jeśli po kredyt sięgało tylko jedno z nich.

Z drugiej strony istnieją również zdarzenia, w których sąd może uchylić wspólną odpowiedzialności. Zazwyczaj ma to miejsce, w przypadku zachowań, które działają na szkodę rodziny. Zalicza się do nich: rozrzutność, nieudolność, nieodpowiedzialność jednego ze współmałżonków. Poza tym, do sądu możemy zwrócić się z prośbą o pomoc, gdy działania współmałżonka zagrażają stabilności finansowej całej rodziny.

Czy intercyza chroni przed długami współmałżonka?

W momencie zawarcia związku małżeńskiego zostaje automatycznie ustanowiona wspólnota majątkowa. Jednak, zamiast tego, możemy podjąć decyzję o spisaniu intercyzy, czyli małżeńskiej umowy majątkowej. Choć kojarzy się ona z utratą zaufania do drugiej strony i chłodną kalkulacją, co do wspólnego życia aż po grób, to ma ona wiele praktycznych zastosowań.

Podkreślmy także, że możemy wyróżnić kilka rodzajów intercyzy. Są to: umowa wyłączająca, rozszerzająca, ograniczająca i przywracająca wspólność majątkową.

Co ważne, spisanie małżeńskiej umowy majątkowej może nastąpić w dowolnym czasie, zarówno przed ślubem, jak i już po zawarciu związku małżeńskiego. Poza tym w każdej chwili możemy ją unieważnić. Należy jednak pamiętać, że, jako że stanowi ona akt prawny, to nie działa ona z datą wsteczną. Dodatkowo kompletny zakres wyłączenia odpowiedzialności za długi ma miejsce tylko wtedy, gdy zostanie ustanowienia jedna z form rozdzielności majątkowej.

Jeśli decydujemy się na intercyzę, aby zabezpieczyć się przed ewentualnymi przyszłymi długami współmałżonka, interesuje nas szczególnie jeden z zapisów Kodeksu Rodzinnego i Opiekuńczego o następującej treści: „Małżonek może powoływać się względem innych osób na umowę majątkową małżeńską, gdy jej zawarcie oraz rodzaj były tym osobom wiadome“.

Oznacza to, że jako właściciele firmy, którzy posiadają intercyzę, musimy o tym fakcie poinformować bank, jeśli będziemy starać się o kredyt. Oczywiście banku nie interesują szczegóły naszej małżeńskiej umowy majątkowej, tylko sam fakt, że w przypadku kłopotów ze spłatą zobowiązania, odpowiadamy za nie tylko majątkiem firmowym. Jeśli nie powiadomimy banku o posiadaniu intercyzy, to będzie ona nieskuteczna. Wówczas zgodnie z prawem bank będzie postępował tak, jakby tej intercyzy nie było i będzie domagał się zwrotu długu z majątku wspólnego małżeństwa.

Foto: Shutterstock
Zagłosuj

Wchodząc w związek małżeński, podejmujemy decyzję o wspólnym życiu i prowadzeniu gospodarstwa domowego. Zdarza się jednak, że w ciągu naszego małżeństwa musimy zmierzyć się z kłopotami finansowymi. Niekiedy jest to wynikiem tego, że jedno z małżonków zdecyduje się na wzięcie kredytu bez wiedzy drugiego współmałżonka lub firma jednego z nich zacznie przynosić poważne straty. Czy w takim przypadku jedno z małżonków musi odpowiadać za długi małżonka powstałe w wyniku decyzji drugiego z nich? To zależy to tego, jaki jest stan prawny naszego związku.

Co oznacza wspólnota majątkowa w przypadku długu małżonka?

Najczęściej młoda para po ślubie tworzy wspólnotę majątkową. Jest to standardowe rozwiązanie, które jest ustanawiane automatycznie, o ile małżonkowie nie podpiszą innych umów dotyczących ich majątku. Wspólnota majątkowa oznacza, że w dniu zawarcia związku małżeńskiego, para zaczyna dysponować wspólnym majątkiem i go zarazem budować.

W praktyce wygląda to w ten sposób, że w przypadku małżeństw mamy do czynienia z majątkiem wspólnym, majątkiem męża oraz majątkiem żony. Te dwa ostatnie rodzaje majątku dotyczą osobistych majątków, które każde z nich zgromadziło jeszcze przed ślubem i które w dalszym ciągu pozostają do jego dyspozycji. Jednak tym, co interesuje nas najbardziej, jest to, że nawet jeśli posiadamy wspólność majątkową, nie zawsze musimy odpowiadać za długi zrobione przez współmałżonka.

Jeśli nasz współmałżonek zaciągnął kredyt bez naszej wiedzy, my nie będziemy za niego odpowiadać w ramach własnego majątku. Poza tym również środki, które stanowią wspólny majątek małżonków, nie mogą zostać w całości przekazane na poczet spłaty powstałego zadłużenia. Nasz małżonek-dłużnik, za powstałe bez naszej wiedzy długi, odpowiada przede wszystkim własnym majątkiem, który może pochodzić na przykład z uzyskiwanych przez niego dochodów.

Zaciągnięty kredyt lub pożyczka a współmałżonek o nich wie

Nieco inaczej wygląda sytuacja, w której wiedzieliśmy o tym, że nasz współmałżonek bierze kredyt czy pożyczkę. Wówczas, to na nas przechodzi częściowa odpowiedzialność za powstałe zobowiązanie w przypadku, gdy drugie z małżonków nie będzie w stanie go spłacać. Ta częściowa odpowiedzialność oznacza, że nasza środki na spłatę długu mogą pochodzić z naszego majątku wspólnego, ale już nie z naszego majątku osobistego. Poza tym to po stronie banku leży kwestia udowodnienia, że wiedzieliśmy o tym, że nasz małżonek sięga po kredyt.

W polskim prawie nie istnieją przepisy, które określałyby wysokość kredytu, do zaciągnięcia którego potrzebna jest zgoda współmałżonka. Kodeks cywilny przewiduje, że każde ze współmałżonków może samodzielnie podejmować decyzje finansowe w budżecie domowym.

Oznacza to, że jeśli nie wiedzieliśmy o kredycie zaciągniętym przez współmałżonka, to komornik próbujący zająć środki ze wspólnego majątku lub naszego majątku osobistego, łamie prawo. Natomiast jeśli wiedzieliśmy o zobowiązaniu małżonka, to komornik może sięgnąć wprawdzie po nasz majątek wspólny, ale nie nasz majątek osobisty.

Pamiętajmy również o tym, że bank nie może prawnie udzielić nam informacji na temat kredytu, który ewentualnie zaciągnął nasz współmałżonek. I to bez względu na to, czy został on uzyskany za naszą zgodą, czy też bez niej. Wynika to z ustawy o RODO, która ma za zadanie chronienie danych osobowych. W praktyce oznacza to, że jeśli jedno z małżonków zdecydowało się na kredyt, to w momencie, gdy druga strona dowiaduje się o tym, nie może domagać się od banku informacji np. o wielkości zadłużenia.

Wspólne prowadzenie firmy

Jeśli dług związany jest z prowadzoną przez jednego ze współmałżonków firmą, to w ramach spłaty długu mogą zostać zajęte przedmioty należące do przedsiębiorstwa. Natomiast w przypadku sprzętów kupowanych wspólnie, takich jak samochód czy sprzęt rtv, nie będzie możliwości ich zabrania na spłatę długu.

Kiedy małżonek odpowiada za niespłacone długi?

Małżeństwo wspólnie odpowiada również za długi, które powstały w celu zaspokojenia potrzeb indywidualnych członków rodziny. Chodzi tu o takie potrzeby jak jedzenie, ubranie, opłaty za mieszkanie, zdrowie, wychowywanie dzieci, koszty mediów czyli energia elektryczna, gaz, woda, naprawy urządzeń domowych itp.

Wyżej wymienione potrzeby zostały uznane za potrzeby specjalne. Stanowią one wyjątek, który polega na tym, że współmałżonkowie razem odpowiadają za długi powstałe w wyniku ich zaspokojenia, nawet jeśli po kredyt sięgało tylko jedno z nich.

Z drugiej strony istnieją również zdarzenia, w których sąd może uchylić wspólną odpowiedzialności. Zazwyczaj ma to miejsce, w przypadku zachowań, które działają na szkodę rodziny. Zalicza się do nich: rozrzutność, nieudolność, nieodpowiedzialność jednego ze współmałżonków. Poza tym, do sądu możemy zwrócić się z prośbą o pomoc, gdy działania współmałżonka zagrażają stabilności finansowej całej rodziny.

Czy intercyza chroni przed długami współmałżonka?

W momencie zawarcia związku małżeńskiego zostaje automatycznie ustanowiona wspólnota majątkowa. Jednak, zamiast tego, możemy podjąć decyzję o spisaniu intercyzy, czyli małżeńskiej umowy majątkowej. Choć kojarzy się ona z utratą zaufania do drugiej strony i chłodną kalkulacją, co do wspólnego życia aż po grób, to ma ona wiele praktycznych zastosowań.

Podkreślmy także, że możemy wyróżnić kilka rodzajów intercyzy. Są to: umowa wyłączająca, rozszerzająca, ograniczająca i przywracająca wspólność majątkową.

Co ważne, spisanie małżeńskiej umowy majątkowej może nastąpić w dowolnym czasie, zarówno przed ślubem, jak i już po zawarciu związku małżeńskiego. Poza tym w każdej chwili możemy ją unieważnić. Należy jednak pamiętać, że, jako że stanowi ona akt prawny, to nie działa ona z datą wsteczną. Dodatkowo kompletny zakres wyłączenia odpowiedzialności za długi ma miejsce tylko wtedy, gdy zostanie ustanowienia jedna z form rozdzielności majątkowej.

Jeśli decydujemy się na intercyzę, aby zabezpieczyć się przed ewentualnymi przyszłymi długami współmałżonka, interesuje nas szczególnie jeden z zapisów Kodeksu Rodzinnego i Opiekuńczego o następującej treści: „Małżonek może powoływać się względem innych osób na umowę majątkową małżeńską, gdy jej zawarcie oraz rodzaj były tym osobom wiadome“.

Oznacza to, że jako właściciele firmy, którzy posiadają intercyzę, musimy o tym fakcie poinformować bank, jeśli będziemy starać się o kredyt. Oczywiście banku nie interesują szczegóły naszej małżeńskiej umowy majątkowej, tylko sam fakt, że w przypadku kłopotów ze spłatą zobowiązania, odpowiadamy za nie tylko majątkiem firmowym. Jeśli nie powiadomimy banku o posiadaniu intercyzy, to będzie ona nieskuteczna. Wówczas zgodnie z prawem bank będzie postępował tak, jakby tej intercyzy nie było i będzie domagał się zwrotu długu z majątku wspólnego małżeństwa.

Foto: Shutterstock

Dodaj komentarz

error: